O źródłach ukraińskiej doktryny państwowej

O tym, że Ukraińcy znacznie poważniej myślą o swoim państwie niż Polacy nie muszę chyba nikogo przekonywać. Działają w trudniejszych warunkach, mają autentyczne karty przetargowe w rozmowach z UE i USA i prezydent tego ostatniego kraju traktuje ich prezydenta serio. To znaczy oskarża go o wywołanie wojny, próbuje straszyć i generalnie stosować wymuszenia. To właśnie jest oznaka poważnego traktowania, na którą Zełensky odpowiada równie poważnie, to znaczy lekceważy te zachowania. Ukraina jest dla Zachodu ważniejsza niż Polska, bo ta traktowana jest już jak teren skolonizowany, a zamieszkujący ją ludzie są po prostu ubezwłasnowolnieni. Jako tacy, nie mogą więc prowadzić autentycznej polityki wobec Ukrainy, a przez to stają się dla niej partnerami drugiej kategorii. I to jest rzecz natura ...

	gabriel-maciejewski
	10 czerwca 2026 08:53

O nieważnych zaklęciach

Jak niektórzy wiedzą, jestem człowiekiem, który dużo traci w sytuacjach kryzysowych, albowiem bezmyślnie i wbrew okolicznościom bardzo uparcie broni rzeczy małych. A czasami nie trzeba. I rzeczywiście, czasami nie trzeba, a wywoływanie awantur o kwestie mało znaczące, albo takie, na które nie ma się wielkiego wpływu nie wygląda ładnie. Ja jednak uważam, że taka postawa jest konieczna. Kształtuje ona bowiem emocje, zarówno w człowieku, jak i w jego otoczeniu. I nie chodzi o to, że nie można odpuścić. Opisuję zupełnie inną sytuację, taką w której rzekoma małość sprawy skrywać może bardzo nieczyste intencje. Toyah zacytował wczoraj na iksie fragment przemówienia papieża Leona do członków hiszpańskiego parlamentu, w którym padły słowa: na Królestwo Hiszpanii - naznaczone apostolski śladem ...

	gabriel-maciejewski
	9 czerwca 2026 10:01

O wieśniaczej hipokryzji i rycerskiej prostocie

Miałem dziś promować naszą nowowydaną książkę, ale znów wpadło coś ze spraw bieżących i muszę Wam o tym opowiedzieć. Tak, zgadliście, znów chodzi o tak zwaną popularyzację i budzenie ducha. Jak wiecie sprawy te traktuję serio, to znaczy kiedy nie widać pracy włożonej w owe zatrudnienia, a jedynie samą chęć, uważam że rzecz jest co najmniej podejrzana. Nie żyjemy bowiem na kwietnej łące, po której uganiają się pracowite pszczoły pragnące jedynie przychylić nieba tym, którzy chcą wąchać kwiatki. Żyjemy w zupełnie innym miejscu, które jest pełne pułapek i niepięknych wcale niespodzianek. I wobec takich założeń powinniśmy się określać. Co to znaczy? Już tłumaczę na przykładzie. Oto wczoraj jeden z szanowanych użytkowników portalu iks wrzucił na swoim profilu skopiowany z wiki biogram tego ...

	gabriel-maciejewski
	8 czerwca 2026 06:37

Stefan Batory, Jan Karol Chodkiewicz, Piotr Konaszewicz Sahajdaczny

Pomyślałem, że przy okazji powrotu na nasze łamy tematów ukraińskich pogadamy jeszcze raz o śmierci. Tym razem porównamy okoliczności zgonu króla Stefana – 12 grudnia 1586 - z okolicznościami śmierci dwóch pozostałych, wymienionych w tytule osób. Przypomnijmy najpierw jednak, co się stało z królem Stefanem. Polował w okolicach Grodna, stale będąc pod opieką lekarzy, nagle coś go zaczęło swędzieć na całym ciele, potem doznał kilku epileptoidalnych ataków i zmarł. Był ponoć bardzo schorowany.

Jan Karol Chodkiewicz, którego ostatnią biografię napisał Adam Naruszewicz w XVIII wieku też ponoć był schorowany. I też cierpiał na nerki, konkretnie zaś na kamicę nerkową. Niestety nie można nic o tym przeczytać, albowiem przyczynki pisane dziś na podstawie dokumentów są pochowane skrzętnie i możn ...

	gabriel-maciejewski
	7 czerwca 2026 09:09

Sprawy i rzeczy ukraińskie

Parę lat temu napisał do mnie prof. Shaul Stampfer z Jerozolimy, z pytaniem czy mam jeszcze książkę o wołach. Miałem jeden egzemplarz. Chciał kupić, a ja mu chciałem podarować. Droczyliśmy się dłużysz czas, a w końcu powiedziałem, że książka jest uszkodzona i mu ją wysłałem w prezencie. Wymieniliśmy jakieś uwagi na temat jego pracy, ale on się wkrótce zmęczył, bo trzeba powiedzieć wprost, że bywam bardzo namolny. W każdym razie dowiedziałem się, że powstaje duża praca naukowa o handlu żydowskim w I Rzeczpospolitej. Chyba jednak jeszcze nie powstała, bo Shaul Stampfer, jak sam wyznał, pracuje wolno. No, ale w trakcie tej naszej rozmowy zeszło się na Natana Hannowera i jego relację z wojny z Chmielnickim. Kiedy to zadnieprzańscy Żydzi zostali wyprowadzeni z zagrożonych terenów przez Jere ...

	gabriel-maciejewski
	6 czerwca 2026 07:36

O Krzysztofie Szydłowieckim i jego zasługach czyli Wiek Złoty

Jesteśmy sformatowani, przez ludzi obłąkanych, albo sprzedajnych. I to najlepiej widać kiedy czytamy olbrzymią, liczącą ponad tysiąc stron biografię Krzysztofa Szydłowieckiego dostępną na polonie. Jest to dokument ważny, ale jednocześnie straszliwy. Ważny, bo znajdują się tam ilustracje z dokumentów, które spłonęły w czasie II wojny światowej i z zaginionych listów. Straszliwy, bo człowiek ma wrażenie, że czyta książkę napisaną od prawej do lewej, albo – by ją właściwie zinterpretować - powinien przystawić do każdej karty lustro.

W rozdziałach poświęconych humanistom i ich relacjom z Szydłowieckim, widzimy dokładnie opisany sposób werbunku urzędników państwowych do różnych agentur. Odbywa się to poprzez poetów renesansowych, czyli takich ówczesnych łapsów, którzy za pomocą szyfrowanej, ...

	gabriel-maciejewski
	5 czerwca 2026 09:45

Pan Samochodzik i Lament Opatowski

Jeśli rzecz ująć bardzo powierzchownie do studiowania historii sztuki skłaniają ludzi dwie rzeczy, a mam na myśli ludzi takich, jak ja, na przykład, a nie takich, jak Karol Estreicher, syn rektora UJ. Pierwsza to perspektywa przebywania w samotności wśród przedmiotów o znacznej wartości, w dobrze wentylowanych pomieszczeniach, do których nie mają dostępu profani. No chyba, że za specjalnym pozwoleniem. Druga zaś to perspektywa odkrywania różnych tajemnic związanych z przedmiotami znacznej wartości. To ostatnie jest kompletną bzdurą wymyśloną na potrzeby promocji różnych postaci, którym ta cała historia sztuki służyła za parawan. Jeszcze się nie zdarzyło, w całej historii sztuki polskiej, żeby jakiś historyk sztuki odkrył cokolwiek. Jak to udowodnił nasz kolega Wojtek, nie potrafili oni ...

	gabriel-maciejewski
	4 czerwca 2026 08:35

Artyści i banderowcy, czyli bogowie i półbogowie polskiej publicystyki

Prawdziwym przekleństwem dyskursu publicznego w Polsce jest dydaktyka. Każdy chce pouczać innych i wskazywać im w dodatku przykłady, na których powinni się wzorować albo sytuacje, które wymagają od każdego natychmiastowego określenia się. Tak, jakby nie można było – wobec najbardziej oczywistej hucpy – po prostu milczeć. A nie można. I okoliczność da demaskuje także aranżerów dyskusji, bo oni chcą przede wszystkim trochę zarobić. No i ta sytuacja powoduje, że robi się poważnie, nie ma miejsca na żarty, bo wszystko musi być autentyczne. Tak autentyczne jak Leszek Miller, wydający właśnie, wespół z jakimś panem dziennikarzem swój Alfabet Milera. Forma alfabetu literackiego jest stara i w zasadzie powinna mieć charakter nostalgiczny, ale ma napastliwy i rzekomo demaskatorski - od czasów U ...

	gabriel-maciejewski
	3 czerwca 2026 09:21

O sojuszach jawnych i ukrytych

O tym, kto stoi za wypadkami politycznymi na jakimś obszarze zawsze świadczy kierunek emigracji politycznej po klęsce inspirowanych z zagranicy ruchawek. W przypadku Polski zawsze był to Paryż. W przypadku innych nacji, przeważnie Londyn. Polacy w Londynie, po roku 1940 znaleźli się niejako przypadkiem, bo Hitler zajął Francję. Gdyby tak się nie stało wszyscy siedzieliby nad Sekwaną. Nie o tym jednak dzisiaj będziemy mówić, a o kwestiach jawnych, choć bardzo tajemniczych i nieco odległych w czasie. Tajemniczych zaś głównie z tego powodu, że egoizm i polityczny chów wsobny jaki mamy na naszym terenie uwalnia większość z nas, w dodatku tę uważającą się za bardziej świadomą, od koniczności zajmowania się takimi sprawami.

Dawno, dawno temu, w początkach mojej działalności publicystycznej, ...

	gabriel-maciejewski
	2 czerwca 2026 09:13

Dziedzictwo Leona Taxila

Wielkie prowokacje zmieniają schemat działania dużych organizacji na zawsze. Zmieniają też sposób myślenia ludzi. I nic już nie jest takie samo. Leo Taxil dokonał swoje mistyfikacji półtora wieku temu, a my żyjemy w wykreowanej przez niego rzeczywistości i nawet o tym nie wiemy. Jego nazwisko wymawia się rzadko, wspomina przy okazji jakichś gawęd o masonach, ale zawsze jest ktoś ważniejszy od niego, o kim trzeba opowiedzieć najpierw. Ten ktoś jednak zawsze jest albo naśladowcą Taxila, albo jego późną ofiarą.

Ja też zacznę od rzeczy ważniejszej, mianowicie o tego jaka była skala zysków osiąganych na rynku wydawniczym w II połowie XIX wieku, a jaka jest teraz. Otóż Leo Taxil, który był w rzeczywistości moim imiennikiem i pochodził z dobrej katolickiej rodziny, wydając i kolportując swoje ...

	gabriel-maciejewski
	1 czerwca 2026 08:00

O tym, jak ograniczyć pole widzenia

Dostałem wczoraj link, wysłany w całkiem dobrej wierze, a prowadzący mnie wprost do rozmowy Pospieszalskiego z niejakim Leszkiem Pietrzakiem. Nie wiedziałem o istnieniu Leszka Pietrzaka, a jeśli nawet kiedyś zdarzyło mi się o nim usłyszeć, to fakt ten wyparłem z pamięci. Już wyjaśniam dlaczego. Oto Pospieszalski rozmawia z nim o tym, że Hitler, Mengele i ten trzeci – nie ważne doprawdy kto to był – uciekli do Ameryki Południowej. Oczywiście nie włączyłem tego nagrania, nie oszalałem jeszcze. Tylko tego mi brakuje, żeby zobaczyć jak Janek, który z wielkim zaangażowaniem opowiada o kwestiach wiary, z takim samym zaangażowaniem wypytuje Pietrzaka o życie Hitlera za oceanem. Co innego mnie zajęło. Otóż tenże Jan Pospieszalski parę dni czy może tygodni wcześniej uciął sobie pogadankę z prof ...

	gabriel-maciejewski
	31 maja 2026 09:03

Wolność króla = wolność ludu

Ustaliliśmy to niedawno, a formuła taka wyjaśnia łatwo wiele złożonych z pozoru kwestii. Na przykład, dlaczego Wielka Grecja, czyli kolonie helleńskie w Italii broniły się zawzięcie przed demokracją ateńską i jej przedstawicielami, stawiając raczej na swoich tyranów. Wyjaśnia ona także inne sprawy znacznie bliższe naszym czasom. Jak choćby tę opisaną przez alfatoola we wczorajszym tekście, a dotyczącą Piłsudskiego. Jeśli wolność króla oznacza wolność ludu, to widzimy, że o żadnej wolności ludu w latach międzywojennych nie mogło być nawet mowy. Możemy za to porozmawiać sobie o sposobach ograniczania wolności króla, które – wszystkie jak jeden – dostosowywane są przez otoczenie władcy do jego deficytów.

Piłsudski był znanym mitomanem. Mówił, że w noc jego narodzin nad Zułowem przelatywał ...

	gabriel-maciejewski
	30 maja 2026 10:12

Rabini, bankierzy i cesarski waffen-dealer

Nie było dziś z rana Internetu u karmelitów. Nic więc nie mogłem napisać. No, ale już jestem w domu i chciałem przypomnieć pewien zapomniany dawno kawałek

Trudno doprawdy dociec, dlaczego obserwator tak wnikliwy i tak demaskatorski jak Heinrich Graetz poświęca losowi Żydów w czasie wojny trzydziestoletniej ledwie parę stron, które w zasadzie i tak dotyczą jedynie poprzedzających ją pogromów w miastach niemieckich oraz reakcji na nie miejscowych książąt i cesarza. Potem szybko, bez żadnych ceregieli przechodzi Graetz do sytuacji Żydów w Polsce za czasów Władysława IV, do wojny z Chmielnickim, która wybuchła z winy jezuitów rzecz jasna. Bo oni przecież są najbardziej odpowiedzialni za klęski i masakry jakie spadły na naród wybrany w czasie tej strasznej wojny. Nawet jednak w tym co jest ...

	gabriel-maciejewski
	29 maja 2026 13:28

Święta Tereska z Lisieux i impresjoniści

Żeby wydobyć prawdę o czasach minionych trzeba zestawić ze sobą kilka życiorysów i faktów równoległych. Ten prosty zabieg może wywołać zdziwienie wielu osób. Ot, choćby to, co napisałem w tytule. Życie św. Tereski z Lisieux przypada na największy rozkwit malarstwa impresjonistycznego. Czy te dwie kwestie mają jakiś związek? Zapewne, ale jest on ukryty i z pozoru nie widać nic. Można jednak się pokusić o stwierdzenie, że życie we Francji II połowy XIX wieku toczy się w równoległych korytach, niczym rzeki lub kanały czasem tylko zbliżające się do siebie, ale jednak stale oddzielone.

Malarstwo impresjonistyczne to na pół spontaniczny projekt rządowy, który zyskał swoją nazwę dzięki dziennikarzom, ludziom kreującym ówczesną rzeczywistość. Nazwa się przyjęła, choć nie oznaczała niczego szcz ...

	gabriel-maciejewski
	28 maja 2026 08:15

Czy król Stefan Batory został otruty? Refleksje po naszym piątkowym wieczorku. Pogadanka

https://www.youtube.com/watch?v=q_0EPAvLIE8

	gabriel-maciejewski
	27 maja 2026 15:53

O sytuacji w kulturze, albo czy brakuje nam dojrzałych dramatów?

Zacznę może od rynku książki. Jak wiele osób wie padła hurtownia Azymut, która była największym chyba graczem na całym polskim rynku książki. Wziąłem stamtąd książki może raz, a może dwa w całej swojej karierze wydawcy. Było to obudowane takimi procedurami, jakby chodziło o dostęp do jakichś tajnych druków, albo wydawnictw wyjątkowej jakości. Z mojego punktu widzenia więc nie miało sensu. No i dziś Azymutu już nie ma. Nie znam dokładnych przyczyn upadku hurtowni, ale sądzę, że jedną z nich mogła być właśnie taka polityka.

Masę upadłościową Azymutu przejęła ponoć hurtownia Platon. I z tego powodu nie dobiera ona książek od wydawców, albowiem ma ich mnóstwo po Azymucie. Sprzedaż tego wszystkiego nie będzie raczej możliwa w najbliższym czasie, ale w Platonie chyba nikt się tym nie martwi, ...

	gabriel-maciejewski
	27 maja 2026 09:08

Niemcewicz od przodu i tyłu Karola Zbyszewskiego. Czy tak można pisać o historii? Pogadanka

https://www.youtube.com/watch?v=VLN8A01NbQg

I ogłoszenie

	gabriel-maciejewski
	26 maja 2026 14:29

Przeciw nostalgiom

Jestem przeciwny nostalgiom i nie oglądam się za siebie. Uważam bowiem, że każda nostalgia zawiera lokowanie produktu. Nie zawsze jednak udaje mi się przed nimi obronić i jak ktoś uderzy w nostalgiczne tony, bywa że mu uwierzę. Zawsze tego potem żałuję.

Nostalgia jest manipulacją i metodą sprzedażową. Widzimy to choćby po tym, jak sprzedaje się dziś formaty rodem z PRL. To jest handel starzyzną po prostu, w dodatku bezwartościową, który uniemożliwia wprowadzenie na rynek nowych rzeczy i buduje fałszywą hierarchię jakości. Mają owe produkty jednak gwarancje i to nie byle jaką, bo samego generała Jaruzelskiego. A wobec tego wszyscy, którzy je lansują i którzy je kupują czują, że uczestniczą w czymś naprawdę ważnym. Zwalczanie nostalgii, podobnie jak zwalczanie innych produktów posiadając ...

	gabriel-maciejewski
	26 maja 2026 09:22

Piotr Skarga w dziejach i literaturze Unii Brzeskiej. Pogadanka

https://www.youtube.com/watch?v=EJmOjGOGiYU

I ogłoszenie jeszcze

W czwartek 28 maja o 17.00 zaczynamy spotkanie we Wrocławiu, przy Ołbińskiej 1, w klasztorze karmelitów bosych. Będzie to moje ostatnie spotkanie w tym miejscu. Wszyscy mogą przyjść, ale trzeba wrzucić grosik na tacę. Jak zwykle będę opowiadał o herezji i wyprawach krzyżowych. Zapraszam.

	gabriel-maciejewski
	25 maja 2026 16:37

Logika i hierarchia czyli dlaczego nie wolno być przymilnym

Logika, jak wczoraj ustaliliśmy, jest najważniejszym narzędziem kreacji. Porządkujemy za jej pomocą świat i nasze dzieła, a także wskazujemy na priorytety istotne w naszym życiu. Potem, kiedy już coś ustalimy musimy tego jedynie bronić. To rzecz jasna w wymiarze indywidualnym jest niemożliwe, bo my sami zostaniemy zgnieceni, a nasze dzieła zlekceważone. Dlatego szukamy wyższych i bardziej stabilnych porządków, by do nich się przyłączyć i razem tworzyć system. Pytamy jednak najpierw o warunki, a także o granice swobody jakie daje nam system. I w tym momencie rodzi się pytanie – czyim kosztem uzyskamy niezbędną nam swobodę?  To ważne pytanie, bo dotyczy ono zarazem swobody władcy, jak i swobody ludu. Arystoteles powiedział do Aleksandra – wszyscy inni, poza Helladą, nie są ludźmi. A stał ...

	gabriel-maciejewski
	25 maja 2026 08:14