Pamiętam czasy, kiedy w salonie24 blogerzy, czynni dziś na portalu X zwanym dawniej twitterem, domagali się różnych wizualizacji i opisów. Na przykład, żeby była książka o Powstaniu Warszawskim. Rzuciłem wtedy hasło – organizujcie zbiórkę chłopaki, płacicie zaliczkę i za pół roku macie książkę o Powstaniu. Nikt nie zareagował. Tak naprawdę bowiem chodziło o to, żeby powstała książka z gwarancjami, to znaczy, żeby napisał ją ktoś ważny w hierarchii, a do tego jeszcze popierany przez czynniki oficjalne, rządowe, ale bardziej partyjne. Bo było to jeszcze za pierwszego Tuska. Dziś mamy tyle produkcji o Powstaniu, że ze wstydu nie wiemy gdzie oczy podziać. Ktoś ważny w hierarchii i mający poparcie czynników oficjalnych napisał też książkę o Brygadzie świętokrzyskiej. Ten ktoś to Elżbieta Cherezińska, która promowana była w programie Matyszkowicza „Chuligan literacki”. Kłopot z tym, że nie wiadomo kto popierał Matyszkowicza, bo jego późniejsza historia kojarzy się z wieloma sprawami, ale z legionami i Brygadą akurat nie. Podsumowując – czytelnik i widz w Polsce oczekuje od autora i grafika, malarza, aktora czy reżysera, że zrobi on coś, co zagwarantuje sukces całej wspólnocie. I jeszcze nie wywróci bebechów temu czytelnikowi, ale wręcz uspokoi jego skołatane nerwy. To, jak wszyscy się domyślają, jest niemożliwe. Bo nie takimi metodami wychowuje się publiczność. No, ale ludzie składają takie deklaracje. Ma to swoje konsekwencje i one są w dodatku bardzo obciążające. To znaczy my tutaj je tak nazywamy, bo normalnie ludzie uważają, że wyobrażona przez nich treść uskrzydliłaby każdego. Efektem tego przekonania jest wiara w najgorsze brednie, jakie można sobie tylko wymyślić, produkowane po to, żeby omamić umysł aspirujących prostaczków. Wskażmy więc w co wierzą Polacy zainteresowani historią. Przede wszystkim w niesamowite sploty okoliczności, które przed ich oczami kreują mozaikę zdarzeń niezwykłych i fascynujących. Ludzie wierzą, cały czas i niezmiennie, w Stanisława Supłatowicza. I ani mowy być nie może, żeby przestali. Wczoraj się z takim jednym spiąłem. Był przekonany, że wszystko co tamten napisał i powiedział, to szczera prawda. Uwodzicielski charakter tych gawęd nie zmieni się i jest jak wirus stale goszczący w organizmie, którego nie można usunąć. Kolejne pokolenia Polaków będą dorastały i zawsze znajdzie się jakiś bałwan, który powie im – a słyszałyście dzieci o polskim Indianinie? I oni wtedy otworzą szeroko usta całkowicie zaskoczeni. Choć może jak się tu naściąga gangsterów z Kolumbii i Wenezueli, jak najbardziej indiańskich, to takie rzeczy już nie będą nikogo uwodzić. Któż to wie?

Ludzie potrafią, ze spokojem i zrozumieniem, przeczytać, że podpułkownik Jan Zientarski, zlekceważył rozkaz Bora-Komorowskiego nakazujący mu iść na odsiecz Warszawy, w sierpniu 1944 i rozwiązał zgrupowanie liczące prawie 7 tysięcy ludzi, co stało się 25 sierpnia 1944 roku. Uczynił to w trosce o życie młodych żołnierzy, ku nieopisanej tych żołnierzy rozpaczy. Nie można było dojść do Warszawy od południa, bo Niemcy, umocnienia, pola minowe i samoloty. A z Końskich na Ochotę, gdzie nakazał stawić się Bór, było wtedy raptem 130 km. W tym czasie zgrupowanie „San” przedzierało się do stolicy ze Lwowa. A Góra-Dolina ze swoimi ludźmi z Wileńszczyzny. I doszedł aż do Jaktorowa.

Kiedy tylko Zientarski rozwiązał to zgrupowanie, natychmiast rozpoczęła się koncentracja Iłżeckiego Pułku Piechoty, pod dowództwem Potoka czyli Wincentego Tomasika w lasach pod wsią Piotrowe Pole, czyli w łowieckim rewirze gubernatora Hansa Franka. Jeszcze bliżej Warszawy.

Po wojnie podpułkownik Zientarski przesiedział się trzy i pół roku, a potem dostał pracę w gazecie „Słowo Powszechne”, następnie zaś w firmie „Inco veritas”.

Jutro mija rocznica rozwiązania zgrupowania koneckiego i pies z kulawą nogą o tym nie wspomni, bo wszyscy będą pisać o przedzieraniu się kanałami, obronie Starówki, bohaterskich atakach na Niemców i złej woli dowództwa. Każdy bowiem odbiorca treści powstańczych chce być dowódcą oddziału, który przetrwał, albo mędrcem, który ocalił Warszawę przed szalonymi decyzjami Bora. I nic więcej poza takimi formatami do tych pustych łbów nie dociera. Wszystko dlatego, że ludzie są głodni sukcesu, nawet jeśli sukces ten miałby być sfingowany, albo wymyślony. I to nas prowadzi wprost do konstatacji takiej – sukces w Polsce powojennej odnieśli komuniści. I to oni produkowali i produkują nadal treści uspokajające nerwy prostaczków, wskazując im różnych bohaterów. Czego przykład najważniejszy dał towarzysz Moczar sprowadzając do kraju, w latach osiemdziesiątych, szczątki Jana Piwnika. Mechanizm ten powtarza się do dziś, w zasadzie cyklicznie. I podziękować tylko należy towarzyszowi Moczarowi, że obok Gulbinowicza nie postawił wtedy przy ołtarzu, jeszcze tego Supłatowicza, żeby tam podskakiwał i walił w bębenek, pohukując po indiańsku. Bo i tak mogło być, a ludzie kupili by to bez mrugnięcia okiem.

No dobrze, a w co Polacy nie wierzą i w czym doszukują się przyczyn klęski? Nie wierzą, przykład, w politykę króla Zygmunta III Wazy. Nie reprezentował on bowiem interesów szlachty. Przy czym od razu wskazać należy, że treści królowi Zygmuntowi nieprzychylne kolportowali po wojnie ci sami komuniści, którzy kreowali różne medialne hucpy. Kiedy zaś wypowiadali słowo – szlachta – mieli na myśli przede wszystkim siebie. I to się nie zmieniło do dnia dzisiejszego. Ludzie są tak na tym zafiksowani, że nawet ci, co myślą, coś tam kojarzą i potrafią odróżnić oszusta od sprzedawcy garnków, upierają się, że panowanie Zygmunta III było dla Polski katastrofalne.

Postawienie postulatu – może spróbujmy prześledzić to panowanie i zbudować jakiś nowy konsensus, nawet w niewielkim gronie, byle odbyło się to wokół faktów i przy wskazaniu ich konsekwencji – nie wchodzi w ogóle w grę. Ludzie bowiem nie przyjmą takiej propozycji, albowiem chcą dostać gotowy pakiet treści, w które od razu uwierzą i dzięki nim poprawią sobie samopoczucie. No, a czy my, patrzący na króla nieco inaczej nie możemy dostarczyć pakietu takich treści? Nie, bo nie mamy poparcia Matyszkowicza, ani Cherezińskiej. A tylko tacy, jak oni budzą zaufanie.  Bo pokazują się w mediach i przez to robią promocję treści ważkich, a do tego uspokajających, to znaczy takich, nad którymi nie trzeba się zastanawiać. No, okay, załóżmy, że my tutaj nie potrafimy pisać i sprzedawać książek, a niezrównaną mistrzynią w pisaniu jest Cherezińska, Matyszkowicz zaś to fantastyczny promotor książek i treści istotnych w ogóle. Zostaje jeszcze jeden aspekt, który wymieniłem na samym początku, a którego wspomniana dwójka nie ogarnie za Ludowe Chiny – wizualizacja. Tej zaś domaga się wielu, a nie tak dawno – mam wrażenie -  domagali się jej wszyscy. Po wielu jednak wizualizacjach przedstawiających los Witolda Pileckiego, ludzie przestali składać takie postulaty, bo zobaczyli dokąd to prowadzi. Do lasu pod Piotrowym Polem mianowicie…I żadnego wyjścia stamtąd już nie będzie. Rozpocznie się bowiem celebracja ostateczna.

Bo taki właśnie charakter mają rozważania Polaków wokół kwestii historycznych. To jest celebracja, w dodatku pogańska, połączona ze składaniem ofiar. Król Zygmunt zaś był bardzo pobożny, a do tego współpracował z jezuitami, powszechnie znienawidzonymi, a także – o szczęśliwy losie – nie szanował szlachty i jej postulatów reprezentowanych przez kanclerza Zamoyskiego. Czyli zachowywał się dokładnie tak, jak wszyscy królowie w jego czasach. Pozostaje tylko wyjaśnić, dlaczego wywierane na niego i jego potomków naciski były tak straszliwe, że poważnie osłabiły państwo? Pozostaje wyjaśnić, dlaczego przygotowano zamach na króla, który miał się dokonać rękami kalwina związanego z arianami, czyli ludźmi miłującymi pokój? Pytań i zagadek dotyczących panowania Zygmunta III jest wiele. Żadna z nich jednak nie doczekała się wizualizacji, nie powstał film o królu, ani nawet przedstawienie teatralne. Choć pamiętam, że w telewizji, kiedy byłem dzieckiem, puszczali jakiś spektakl o Zamoyskim, a moja babcia, osoba potrafiąca jedynie czytać i złożyć podpis na dokumencie, tłumaczyła mi kim był ten Zamoyski. Bo miała o tym, jakieś pojęcie, myślę, że większe niż współcześni krytycy króla Zygmunta. No, ale to było wszystko. Polska kinematografia poszła na łatwiznę filmując Sienkiewicza, albowiem nowa – czerwona szlachta – uznała, że będzie to w jej dobrze pojętym interesie. I nie pomyliła się.

Nie łatwo jest przygotować wizualizację opowiadającą o epoce tak skomplikowanej i jest to wielkie wyzwanie. I nasz kolega Hubert właśnie się takiego wyzwania podjął. Nie mając żadnej ułatwiającej mu robotę podstawy literackiej. W dodatku przeprowadził swoje zamierzenie – na razie pierwszą jego część – w technice, która od dawna przestała być dostępna szerokiej publiczności, czyli w albumie komiksowym. Jest to jednak technika, która łączy dynamikę ruchu z tekstem i przez to właśnie bardzo pasuje do omawianej tu postaci i jej epoki. Nie ma przy tym niebezpieczeństwa, że ktoś zacznie ten album krytykować, bo zwyczajnie nie ma go z czym porównać. A jeśli zacznie można mu powiedzieć, żeby spiął zadek i zrobił lepszy.

Hubert dokonał wyczynu nie lada, takiego, jaki był udziałem największych grafików, którzy wbrew okolicznościom tworzyli swoje dzieło, a ono ich przetrwało. Nie powiem na razie o kogo mi chodzi, bo mam w tym też swój interes. Przygoda Huberta i nasza z królem Zygmuntem III dopiero się zaczyna. Ma ona, w przeciwieństwie do celebracji organizowanych przez towarzysza Moczara, charakter wtajemniczenia. No i otwiera dyskusję o kwestiach dla przeciętnego przedstawiciela czerwonej szlachty całkowicie niezrozumiałych. Powiedziałbym nawet więcej – nieodstępnych jego percepcjom. A to oznacza, że król Zygmunt w wersji zredagowanej przez Huberta jest po prostu nasz. I na tym na dzisiaj kończę.

Album można kupić też u mnie.

https://basnjakniedzwiedz.pl/produkt/zygmunt-iii-waza-walka-o-baltyk/

 

 

---

tagi: wojna  propaganda  historia  komuna  naród  powstanie warszawskie  hubert czajkowski  popularyzacja  szlachta  czerwoni  zygmunt iii waza  sukcesy  klęski 

	gabriel-maciejewski
	24 sierpnia 2025 05:58

37     2426    19 zaloguj sie by polubić