Herezja nie jedno ma imię i źródło.

Mariawityzm  w Polsce  - istotny czas - rok 1906 ;-)

"Wyspa Pelagiusza (100 pne - 600 ne)" to tytuł pierwszego rozdziału książki Johnsona. Że niby Anglicy mają w sobie gen wolności i polegania na sobie. 

W tym momencie mnie oświeciło: to z tej lektury premier MM dowiedział się o pelagianizmie i tak go rozumie. a juz go podejrzewałem, ze studiuje historię koscioła, zeby wyrywac laski na "intelektualistę". ;)

Tatuś śzekspira...

... albo Wliliam pozował, gdyż ten wizerunek Pelagiusza pochodzi z XVII wieku

Dzięki. Mamy kolejny teren do eksploatacji

Pelagiusz jak żywy

Pan Premier będzie w nowym klubie  promował polską tożsamość kulturową. Ciekawe co to znaczy w jego mniemaniu?  Przez osiem lat wciskali nam tylko Zenka i kabaret OTTO.

To jest właśnie ta tożsamość

Bez  watpienia,

Pelagiusz pochodział z Brytanii. Tam się urodził i wychował. Kusi teza, że z tej racji na Wyspach Brytyjskich pelagianizm był nurtem równorzędnym do arianizmu i katolicyzmu. Ale Pelagiusz nie wrócił już do Brytanii. Nie wiemy jednak czy herezjarchą został z namaszczenia arystokracji anglosaskiej i mennicy londyńskiej czy rzymskich ekwitów. Z jego biografii wygląda na to że przybył do Rzymu już jako gotowy heretyk. Nie był wyświęcony na kapłana, ani nie był mnichem, ale ubierał się jak mnich i zachowywał celibat, po czym zaczął głosić, że kapłaństwo nie jest lepsze niż stan małżeński.   

Swoje idee rozpowszechnił już po rozprzestrzenieniu się herezji Ariusza. Z idei Ariusza można wysnuć wniosek, że zbawić się sami mogą tylko wybrani, ekwici i patrycjusze czyli arystokraci, albowiem oni przeznaczeni są do wielkich spraw. Wszak Jezus z Nazaretu również stał się Synem Bożym, ponieważ należał do rodu Dawida. Idee Pelagiusza są bardziej demokratyczne, albo nie eksponują tak bardzo targetu do którego są kierowane. Tak jakby Pelagiusz uznał, że nie trzeba wprost kokietować arystokracji i ekwitów. I tak tylko oni umieją czytać, i tylko oni interesują się merkantylnym zastosowaniem idei religijnych. 

> Na pewno nie był brytyjskim nacjonalistą, jak sugeruje Johnson

Johnson jest niezlym manipulatorem jezeli uzywa okreslenia "nacjonalista" wobec osoby zyjacej na przelomie IV i V wieku n.e. Uzywa pojecia nie z tej epoki.

Tak, manipuluje okropnie

Długi komentarz, ale streszczałem się jak mogłem.

Do pelagianizmu Anglicy "dorastali" długo. Kościół anglikański zawsze oficjalnie odrzucał pelagianizm. I nadal odrzuca. Nie może zrezygnować z ortodoksji, choćby to były pozory, z powodu misyjności. Dopiero naturalizm Izaaka Newtona i Johna Locke'a zbliżył się do pelagianizmu. Newtona i Locke wielcy są, bo wielcy są, ich wielkość uznają anglikanie, ale ani jeden ani drugi nie wyznaczają jakiejś nowej doktryny anglikańskiej. Za to w propagandzie owszem. Od czasów Szekspira w angielskiej propagandzie-literaturze-ezoteryce rządzi natura. Ezoteryka Dee'ego to naturalizm, a ten jest blisko pelagianizmu. Newton i Locke to tylko dalszy ciąg natrualizmu. Nie znam żadnym angielskich dzieł literackich które komunikowałyby wprost idee Jezusa jako tylko człowieka.

Ale pelagiański Jezus, czyli Jezus tylko jako człowiek, pojawia się w "Mistrzu i Małgorzacie" Bułhakowa, pisarzu który marzył o wydawaniu jego książek na zachodzie, w rock-operze "Jesus Christ super star" i w "Pelagii i czerwonym kogucie" Borysa Akunina (Grigorij Szałwowicz Czchartiszwili), czyli grupy pisarskiej pod tym kryptonimem, gdzie wprost jest podana "nowa pelagiańska ewangelia", pojawia sie Jezus właśnie jako naturalny człowiek, mag i największy psychoterapeuta, który potrafi grzebać, i przestawiać "myśli serca", w duszy każdego.

70 lat po Bułhakowie karierę w Wlk Brytanii zrobił Akunin: "W 2000 Akunin był nominowany do Nagrody Bookera. We wrześniu 2000 został „Rosyjskim Pisarzem Roku”. W 2003 brytyjskie Stowarzyszenie Pisarzy Literatury Kryminalnej przyznało powieści Azazel drugą nagrodę Złotego Sztyletu, tzw. Srebrny Sztylet." Co znaczy, że zainteresowanie pelgianizmem jest żywe pośród brytyjskich propagandystów i psychologów." 

Nie czytałem Johnsona. Nawet nie wiem gdzie pisze o Pelagiuszu. Ale ciekawe co on o nim pisze. Jeśli pisze, to znaczy, że Brytyjczycy dojrzeli już do Pelagianizmu.

Pelagiusz jako nacjonalista - absurd, przeniesienie nowożytnego schematu ideologicznego w świat IV-V wieku. Był nacjonalistą rzymskim czy brytońskim? Brytowie zaś to kreacja Kartaginy. To może punickim? 

Jeden z serwisów internetowych zapytał MM o wyjaśnienie jego pelagianizmu. Podobno odpowiedział na 5 stron tekstu, a podsumował "Nie wiemy jak jest. Ale wierzymy, że nasze życie ma sens. A więc wierzymy, że nasze wolne wybory mają sens. Że poszukiwanie dobra, miłości, solidarności i prawdy ma sens. Taka jest moja wiara i staram się, by takie były moje czyny."

Przerobili, ale nie do końca. Nie odpowiedzieliśmy na pytanie do czego służy trnashumanizm Harariego. Chyba że nie doczytałem. 

Recenzja "Offshore Islanders" Johnsona z New York Times : "Pan Johnson dostrzega początki angielskiej filozofii w Pelagiuszu, Brytyjczyku lub Walijczyku i obywatelu Rzymu, który odrzucił augustański grzech pierworodny i twierdził, że człowiek jest wolny, by samemu kształtować swój los bez pomocy łaski boskiej. Był to, w pewnym sensie, pierwszy zryw anglikanizmu. Pelagianizm wciąż kwitł na tych wilgotnych, zielonych pastwiskach, a chrześcijanie tacy jak Graham Greene muszą szukać grzechu pierworodnego w mniej uprzywilejowanych zakątkach ziemi."

(Mr. Johnson finds the beginnings of the English philosophy in Pelagius, a Briton or Welshman and citizen of Rome, who defied Augustinian original sin and affirmed that man was free to work out his own destiny without the aid of divine grace. It was, in a sense, the first thrust of Anglicanism. Pelagianism still flourished in those damp green pastures, and Christians like Graham Greene have to find original sin in the less favored parts of the earth.)

Mateuszowi Morawieckiemu już wcześniej zdażało się rzucać jakąś dziwną myśl. Np na rozbiegu pandemii raz  coś powiedział o "nowym ładzie" który nastąpi po niej, oraz że po pandemii już nie wrócimy do stanu wcześniejszego. To wyglądało jakby wygadał się za wcześnie, czy bez polecenia. 

"Mateuszowi Morawieckiemu już wcześniej zdażało się rzucać jakąś dziwną myśl."

Nie tylko jemu.

W swoim czasie ogłoszono powstanie partii Polska Plus Minus.

Było to w pamiętnym roku 2010.

Ale zaraz wygasiła ich katastrofa Smoleńska.

No a potem powstała centrowa partia 'Polska 2050'. Jak centrowa, to oni też chyba zrównoważony rozwój proponują.

Ale ostatnio coś sobie nie radzą, chyba wygaszane są kotły.

To teraz Mateusz Morawiecki wystąpił z nową inicjatywą.

To że Polska jest to oczywiste, chodzi teraz o to żeby był rozwój, i żeby Polska się rozwijała, a nie zwijała.

Stąd pojawiła się nazwa 'Rozwój Plus'.

A to chwalipięta z tego Mateuszka.

"Pelagianizm i masoneria łączą się przede wszystkim w krytyce teologicznej ze strony tradycyjnych kościołów chrześcijańskich, które twierdzą, że systemy masońskie propagują formę zbawienia lub samodoskonalenia poprzez ludzki wysiłek, niezależny od łaski Bożej."

To była zakodowana deklaracja, że on należy do braci freemasons.

...dorzucam: "wolna wola".

Sądzę, że nie napisał go własnoręcznie i osobiście.

Ten Akunin to przerażająca nędza

To ciekawa koncepcja. Mam na myśli punickie wpływy

Kto mu to napisał?

No, ale to wszystko jest walka z wiatrakami

Żeby do tych z NWO, którzy mieli obiekcje co do niego, dotarła jednoznaczna  deklaracja .

Jest to jakieś wyjaśnienie.

Zgadza się. Typowo dla nędzy ma nakłady tysięczne. Azazel w Rosji pierwsze wydanie 10 000, potem były kolejne edycje. Pelagia i czerwony kogut od razu 120 000. Brytyjczycy nie podali nakładu tłumaczeń jego powieści. 

szkoda, że nie dopisał przed czym klęknie ...

Zawsze ma owartą - CBRENGLAND - zagrodę .

to przed czym (kim) jest tajemnicą polichinelle. 

Voila  !!!

Człowiek i jego władze duchowe nie są czymś absolutnym, bo są stworzone. Dlatego zarówno racji swojego stworzenia i swojego istnienia nie mają w sobie, lecz w Panu Bogu, w Stwórcy.

Wolna wola nie jest czymś oderwanym od rozumu, lecz jemu ma podlegać. Prawdy, zrozumiane przez prawy rozum, wolna wola wprowadza w czyn, który jest dobry. To oznacza wolność osoby ludzkiej. Natomiast gdy człowiek swoją wolną wolą odrzuca jakąś prawdę i sięga po jakieś dobro, które mu się nie należy - albo teraz, albo z jakiejś racji - wówczas grzeszy i staje się niewolnikiem grzechu.

Predestynacji nie ma. Natomiast jest wszechwiedza Pana Boga, o której wielu nie wie lub jakoś zapomina. Św. Tomasz z Akwinu w prosty sposób wyjaśnia tę sprawę. Porównuje biegnące wydarzenia do półkola okręgu, którego początek oznacza stworzenie świata, a ostatni punkt - koniec świata. Wydarzenia przed nami są nam trochę znane, w teraźniejszych uczestniczymy, przyszłych jeszcze nie znamy. Natomiast ów okrąg ma środek, z którego biegną jakby szprychy do poszczególnych punktów na okręgu. Każda z tych "szprych" oznacza teraźniejsze odniesienie Boga do danego wydarzenia i do każdej osoby w danym czasie. Ale nie tylko to, gdyż dla Pana Boga to, co przed stworzeniem świata, zawsze jest teraźniejsze i niezmienne. Jak również to, co po końcu świata, dla Pana Boga jest teraźniejsze. Tak przez całą wieczność, bez początku i bez końca. Dlatego Pan Bóg o każdym człowieku wszystko wie, także to, co ten człowiek będzie robił w wieczności, bez końca. Pan Bóg jest Miłością i się nie zmienia. Zatem i Jego absolutna wiedza i o Sobie, i o stworzeniach, jest wieczna i niezmienialna. Jest pełna i pewna absolutnie.

Predestynacja więc nie istnieje, a jej promowanie wynika z pewnością z odrzucania prawdziwego, objawionego Boga. Tu zacytuję bł. Stefana Wyszyńskiego: "Nie wystarczy mieć serce [moje: serce to są władze duchowe osoby ludzkiej], trzeba mieć ład serca". Źródło ładu jest jedno i jest nim Pan Bóg, prawo wieczne (patrz: rozdział o prawie moralnym w KKK).

A jaka to różnica: on sam, czy ktoś to jemu napisał?

Powątpiewaniu autorstwa akurat nie ma tu żadego znaczenia. Pokażę to w ten sposób: On, czy nie on, tego nie wiemy. Ale wiemy na pewno, że nie napisał tego żaden z nas tutaj komentujących. Czy z tej tutaj pewności ma wynikać, że żadnemu z nas tutaj, wyposażonemu w wolną wolę, nie wolno przyłączyć się do danych przemyśleń i deklaracji jako do swoich. Przecież w polityce, czy w ogóle w rządzeniu prawa autorskie na pewno nie obowiązują.

Mateusz Morawiecki jest wystarczająco rozgarnięty i wykształcony, aby rozumieć tę treść, którą obwieścił rozpoczynając samodzielny program polityczny. Przez to owo obwieszczenie nabiera wagi. Istotnym pytaniem jest więc czy obwieścił to szczerze, czy dla jaj, lub jako ściemę dla podstępnie zaplanowanej wychujki? NB.: Ciekawe kogo?

W tym miejscu, wyczekawszy nieco, ośmielam się podnieść, że nieszczerości zawartej deklaracji nie zarzucił mu na razie nikt z komentatorów poprzedzających niniejszy mój komentarz. Nawet ci, którzy - zdarzało się - chętnie wieszali mu aby tylko cokolwiek na plecach. To ciekawy znak. Zaryzykowałbym - znak skrytej nadziei. Maybe This Time, jak w otaczającej beznadziei pragnęła pewna łajza, ale się minęli.

Ale zobaczymy, bo zaplanowana rozgrywka to nie są szachy o wyłączności zdefiniowanych ruchów i reguł. Z każdym dniem rozpoczęta rozgrywka będzie się zmieniać. W szczególności zaś chaotycznie zmieniać się będzie towarzyszący jej tak zwany "wokspopuli" - jakże  niedaleki od kategorii wolnej woli i korzystania z niej.  

Langsam, langsam, w sumie niewielkim wysiłkiem społecznym, wszelkie nowe szanse da się zdewaluować i odpędzić, a nawet wyśmiać. Nawet Pelagiusza. Trudniej natomiast szansę zrozumieć i społecznie uchwycić, czy raczej "upraktycznić".

PS.: Fajnie byłoby usłyszeć jakąś - kontrdeklarację wraz ze stosownym poziomem jej wykładu przez dr. Mentzena. Innych złotoustych wynurzeń raczej nie jestem ciekawy.

A jaka to różnica: on sam, czy ktoś to jemu napisał?

Istotne, że się pod tym podpisał. Chyba, że ktoś to akurat neguje, ale wtedy to jednak coś innego.
A tak w ogóle zgadzam się z Pana komentarzem. Mam też jeszcze inne przemyślenia po lekturze tego, co napisano pod dzisiejszą notką, ale to lepiej zostawię dla siebie. Qui vivra verra, jak mogłaby powiedzieć p. Paris :)

No, akurat świat po pandemii, jeśli nie liczyć dojmujących braków naszych przyjaciół, zmienił się niewiele. Wręcz jest taki sam bym powiedział. 

Tak może się wydawać, ale to tylko dowód tego, co nazwałem ślimaczeniem.

Kontrdeklaracja wobec deklaracji  MM ma sens tylko jeśli Mentzen czy ktoś tam "ma dobre karty" tzn. kiedy ma inicjatywę i jest o kilka kroków przed MM. Inaczej po prostu byłoby to doganianie MM. 

No i do kogo jest ta deklaracja adresowana. Stanisław pisze że do NWO. Ale to nie jest żadna organizacja. NWO to dom gier. Pelagianism nie daje biletu wstępu do niego. Trzeba mieć znaczący kapitał, wpływy, uzależnienie kasiastych kredytodawców,  producentów i usługodawców od ciebie, wtajemniczenie i wiedzę do kogo, z kim, kogo, za ile, po co. Deklaracja pelagianska to wniosek o zatrudnienie w charakterze sprzątacza-propagandysty. Jak dla znawcy rynku to dziwny krok. 

...  na rozbiegu pandemie raz coś...

AI nic konkretnego nie ma na MM. Żadnej daty czy cytatu ale sufluje, że wypowiadał się w tonacji takiej jak prezydent Francji EM (12.03.2020) oraz kanclerz Niemiec AM (28.08.2020) nie ma drogi powrotnej do czasu przed...

Czyli MM należy do chóru TINA a lojalka dla zmylenia przeciwnika ?

Rogi im rosły w miarę postępu plandemii. Ale wiadoma rzecz wszystko do czasu. Na Kremlu szaleju się opili no i od 24.02.2022 powróciliśmy do klimatu zimnowojennego.

Orjan`ku...

...  NIE  BEDZIE  zadnych  kontrdeklaracji  !!!

A  nawet,  jesli  takowe  ukazaly  by  sie  naszym  oczom  i  uszom  -  to  jak  mozna  traktowac  je  SZCZERZE,  skoro  beda  one  pochodzic  z  tej  calej  jednej  i  wielkiej  zgrai  i  bandy  DEGENERATOW  ???!!!

No  jak,...  oczekiwanie  na  te  kontrdeklaracje  to  jest  PATOLOGIA...  albo,  co  najmniej,  SCHIZOFRENIA.

Voila,...

...  ten  ,,sFJat,,  po  pandemii  -  to  TWORKI  !!!

Harari też nie wie. To jest koszerny paciulok, ktory nie ogarnia dwudziestu pompek, wygląda jak stonka i jest gejem. 

Brakuje tylko, żeby był czarny i masz wszystkie plagi na raz. 

To taki współczesny Friedrich Nietzsche. Gościu, ktory nie potrafi sobie życia z kobietą ułożyć i kompensuje sobie wszystko jakimiś obłąkanymi historiami. 

Poczekajmy troche i on skończy albo w domu wariatów, albo w kibucu, co na jedno wyjdzie. 

Morawieckiego fascynacja Hararim jest tak samo sztuczna i udawana, jak zainteresowanie twórczością Gabriela Maciejewskiego. 

Dobra informacja jest taka, że wiemy kto to Morawiecki, bo sam się rozpruł i wysypał. 

Nie obrażaj Nitschego. Ten cierpiał na manię wielkości w znaczniu ścisłym klinicznym. To jest choroba psychiczna. MM po prostu kokietuje Brytyjczyków. 

Co do Harariego, że jest gejem, to jest dobry trop. Analogia do jego transhumanizmu. Podobny cel.

W sumie geje to też biedacia z przetrąconym systemem hormonalnym. Grozi im szmergiel tak jak u Nitschego.  

Coś w tym stylu. Dorzuciłbym jeszcze opór na różaniec. Choćby  dziesiątkę.

Faktycznie,...

...  PiS`iory  pozbyli  sie  POpaprancow  !!!

Ktorych  przyjeli  na  swoj  garnuszek,  wylansowali  i  wykarmili.  Ciekawy  ,,mecz,,  sie  zacznie...  i  ciekawe  beda  ,,zagrywki,,  tej  SWOLOCZY.  Oczywiscie  wielce  ,,zatroskanej,,  -  rzekomo  -  o  nas  i  o  Polske,  ale  ja  tam,  nawet,  palca  nie  dam  sobie  uciac  za  nich.  Ot,  kolejne  show  dla  umeczonego  narodu  przed  nami,...  a  zapasc  i  upadek  dalej  beda  sie  powiekszac.  

>>Predestynacji nie ma. Natomiast jest wszechwiedza Pana Boga, o której wielu nie wie lub jakoś zapomina. Św. Tomasz z Akwinu w prosty sposób wyjaśnia tę sprawę...

Czy taki prosty, to nie wiem. Podejrzewam tu wkład jakiegoś wyjaśniacza, to jest zaciemniacza myśli Akwinaty. Moze pomógłby odnosnik do konkretnego fragmentu z tym półkolem ze szprychami, bo nie umiem sam znaleźć.

Za to z całą pewnością wg św. Tomasza predestynacja istnieje. Mówi o tym cała kwestia 23. (De predestinatione) pierwszej części Summa theologiae. Tyle że on jakoś tak próbuje pokierować argumentami, żeby niejako oddzielić odrzucenie od predestynacji "pozytywnej" i zdjąć ze Stwórcy ciężar odpowiedzialności za wieczne potępienie niektórych. Ale czasem trzeba powiedzieć wprost:

Bogu przysługuje to, że predestynuje ludzi. Jak powyżej wykazano, wszystko podlega Bożej opatrzności. [...] Jasne jest więc, że predestynacja co do przedmiotów stanowi pewną część opatrzności. (ST I, q. 23, a. 1) 

Bóg miłuje wszystkich ludzi, a także wszystkie stworzenia, ponieważ dla wszystkich chce jakiegoś dobra. Ale nie dla wszystkich chce każdego dobra. O ile więc dla niektórych ludzi Bóg nie chce tego dobra, którym jest wieczne zbawienie, o tyle mówi się, że ma ich w nienawiści albo że ich odrzuca. (ST I, q.23, a. 3)

W (nomen omen) sumie to, że nie znamy swojego przeznaczenia, wynika wyłącznie z zamiaru, żeby nam się nie zachciało podejmować decyzji w oparciu o tę wiedzę. Wiedza to władza!

Nawet jeśli na mocy szczególnego przywileju Bóg objawia niektórym ludziom ich predestynację, to jednak nie jest odpowiednie, by objawiał to wszystkim. Ci, którzy nie są predestynowani, popadliby bowiem w rozpacz; w predestynowanych taka gwarancja musiałaby zrodzić niedbałość. (ST I, q. 23, a. 1) 

Czy to jest rzeczywiście tak dalekie od Kalwina, który po prostu wyciagnął wszystkie logiczne konsekwencje z Arystotelesowskiej koncepcji Boga?

Doceniam walory poznawcze filmów, ale proponuję pozostać przy tekstach. Przytoczyłem konkretne fragmenty. Nie wiem, po się upierać, że św. Tomasz nie uznaje predestynacji, skoro wielokrotnie powtarza, że uznaje. Przytoczyłem fragmenty wymowne (jak mi sie wydawało), ale, jesli nie wystarczy, proszę bardzo - tutaj jest całość po polsku i równolegle po łacinie.

Artykuł 1. kwestii 23., zatytułowany "Czy ludzie są predestynowani przez Boga", zaczyna się od twierdzenia "Wydaje się, że ludzie nie są predestynowani przez Boga" i to jest pogląd, który Tomasz obala, podając szereg argumentów, zaczynających sie od słowa "Respondeo" - "odpowiadam". I tak przez kolejne szczegółowe zagadnienia do art. 8. 

Przeczytajmy, potem dyskutujmy - ze św. Tomaszem lub tymi, którzy, naszym zdaniem, błędnie go odczytują. Inaczej to nie ma sensu.

Św. Tomasz omawiając zagadnienie predestynacji ani razu nie pisze o Panu Jezusie. Bóg, ktorego przymiotami i działaniem zajmuje sie w tej części Summy jest bardziej Bogiem Arystotelesa niż Bogiem z Kazania na Górze. Raczej ich syntezą, a i to w dalszych częściach Summy. I oczywiście ten Bóg też chce dobra wszystkich stworzeń, ale nie każdego dobra dla wszystkich. W szczególnosci dla niektórych nie chce dobra, jakim jest zbawienie. To już cytowałem.

Quaestio 23. to objętościowo mniej więcej dwa codzienne felietony Gospodarza tego portalu. Nie powiem, że czyta się wartko, ale bez przesady - rzecz jest do ogarnięcia. Tylko trzeba po pierwsze przeczytać, po drugie - z zamiarem zrozumienia tego, co tam jest napisane, a nie - co nam sie wydaje, że powinno być.

Nie jest to lektura obowiązkowa. Myślę, ze wiele autentycznie pobożnych osób nigdy nie zawracało sobie głowy pojęciem predestynacji. Tym bardziej nie trzeba zagłebiać nauk Kalwina. Mogę tylko powiedzieć na podstawie własnej, dość pobieżnej wiedzy z tego zakresu, że nie chodzi mu o jakieś fatum, ale o próbę innego rozwiązania tego samego dylematu, przed którym staje św. Tomasz. Konkretnie - jak pogodzic absolutną wolność Stwórcy z wolną wolą człowieka.

Upraktycznie już wzbudza przerażenie. I oczywiście, że to wszystko takie wychujki dla ekscytacji tych co modelowania intelektualne kreują na bazie własnych oczekiwań. Gówno jest i gówno będzie. Sorry będzie uszczelnienie systemu też podatkowego. Masy muszą mieć igrzyska.

Ja nie jestem filozofem, bardziej patrzę na praktyczne konsekwencje różnych nauk i w przypadku Kalwina one prowadziły na manowce. Jego pomysły nie były potępiane dlatego, że inaczej podchodził do rozwiązania jakiegoś problemu, ale dlatego, że rozmijały się z Ewangelią.

Tak, w ST I, q. 36, a. 2. "Trzeba koniecznie powiedzieć, że Duch Święty jest od Syna". Przeciwną naukę przypisuje nestorianom jako jej pierwszym głosicielom. Odnosi się także do zastrzeżeń Greków (tj. koscioła prawosławnego), zwłaszcza argumentu, że w starozytnych symbolach wiary (nicejskim, nicejsko-konstantynopolitanskim) filioque nie ma.

O zagadnieniu  predestyncji było co nieco w mojej notce sprzed kilku lat. Zamieszczony w notce tekst nie jest mojego autorstwa ( w treści notki jest wskazanie czyjego), ale  wydaje się  a propos, zatem zamieszczam link do ewentualnej lektury:

https://stanislaw-orda.szkolanawigatorow.pl/o-genezie-protestantyzmu

Pewnie trzeba zapytać kogoś, kto ostarł sie o dogmatykę w seminarium czy na studiach telogicznych (czyli nie mnie). Z jednej strony wygląda to jak dogmat - w końcu znalazł sie naqwet w Credo - ale z drugiej strony podejście do niego jest czasem (by tak rzec) sprowadzone do różnych interpretacji tej samej prawdy. Weźmy chociażby bullę Laetentur Caeli, ogłoszoną przez papieża Eugeniusza w trakcie soboru florenckiego i proklamującą unię kościołów Wschodu i Zachodu.

Po raz pierwszy, jak sie wydaje, dodano Filioque w Hiszpanii, i to na długo przed soborem toledańskim - w VI a nawet V wieku. Chodziło o przeciwstawienie się arianizmowi, kontekstującemu konsubstancjalność Ojca i Syna, ale najprawdopodobniej jeszcze bardziej o walkę z ruchem ascetycznym i charyzmatycznym, w szczególnosci przeciw pryscylianizmowi, broniącemu niezależności działań Ducha Św. jeśli chodzi o uregulowania dotyczące życia kościoła. Co nadaje nowy sens dowcipowi, że postęp nauk nie omija teologii, ponieważ przynajmniej pewne zagadnienia eklezjologiczne sa dziś lepiej znane niż za czasów Chrystusa. ;)

PS. Z okazji takich tematów wciąż przypomina mi się najbardziej teologiczny film, jaki znam, tj. Mleczna Droga. I tam Pryscylian - pierwszy heretyk skazany na śmierć za poglądy - jest ważną, chociaż obecną tylko w tle postacią. Przypadek? Nie sądzę. ;)